کنترلکننده صنعتی مغز سیستم اتوماسیون است. بدون تنظیم صحیح کنترلر PID، حتی دقیقترین سنسور دما یا فشار هم نمیتواند فرآیند پایدار ایجاد کند. در این مقاله به انتخاب، تنظیم و کاربرد کنترلکنندههای صنعتی میپردازیم.
کنترلکننده صنعتی چیست؟
کنترلکننده تجهیزی است که مقدار اندازهگیریشده (PV) را با مقدار تنظیمشده (SP) مقایسه کرده و خروجی مناسب برای اصلاح فرآیند تولید میکند. در صنعت رایجترین الگوریتم کنترلی، PID است.

الگوریتم PID چیست؟
پارامتر | نقش | اثر زیاد بودن |
|---|---|---|
P (Proportional) | واکنش سریع به خطا | نوسان زیاد |
I (Integral) | حذف خطای ماندگار | Overshoot |
D (Derivative) | پیشبینی روند تغییر | حساس به نویز |
تنظیم صحیح PID برای پایداری سیستم حیاتی است.
۳) انواع ورودی کنترلکننده
نوع ورودی | کاربرد |
|---|---|
RTD (PT100) | کنترل دقیق دما |
ترموکوپل | دمای بالا |
4-20mA | فشار، سطح، فلو |
0-10V | سیگنال آنالوگ |
انواع خروجی
نوع خروجی | کاربرد | مزیت |
|---|---|---|
رله (Relay) | بار کم | ساده و اقتصادی |
SSR Drive | هیتر | سرعت بالا |
4-20mA | کنترل آنالوگ | دقیق و پایدار |
برای کنترل بارهای سنگین مانند هیترهای صنعتی، استفاده از پاور کنترلر در کنار PID توصیه میشود.

تنظیم PID به روش عملی
- ابتدا فقط P را فعال کنید.
- تا رسیدن به نوسان ملایم، مقدار P را افزایش دهید.
- I را برای حذف خطای ماندگار اضافه کنید.
- D را برای کاهش Overshoot تنظیم کنید.
بسیاری از کنترلرهای مدرن دارای Auto-Tune هستند که تنظیم اولیه را ساده میکند.
خطاهای رایج در انتخاب کنترلکننده
- عدم توجه به نوع ورودی سنسور
- انتخاب خروجی نامناسب برای بار
- بیتوجهی به توان مصرفی هیتر
- تنظیم نادرست PID
-------------------------------------------------------------
FAQ
1. PID بهتر از ON/OFF است؟
در فرآیندهای حساس بله؛ چون نوسان کمتر ایجاد میکند.
2. چه زمانی باید پاور کنترلر استفاده شود؟
برای بارهای بزرگ مانند هیترهای صنعتی.
3. Auto-Tune کافی است؟
برای شروع مناسب است، اما در فرآیندهای حساس تنظیم دستی دقیقتر است.
-------------------------------------------------------------
دیدگاه خود را بنویسید